چرم شناسی

پارچه چرم

پارچه چرم و ابزار کار ان

چرم، ماده ای طبیعی، بادوام و منعطف است که از دباغی پوست خام جانوران، به‌ویژه گاو به‌دست می‌آید.

به طور کلی، پارچه چرم پوست حیوانات است که پردازش شده و عملیات زیباسازی روی آن صورت گرفته است.

چرم یکی از پارچه های پرطرفدار در سطح جهانی می باشد.

از این پارچه برای ساخت محصولات متنوعی از قبیل: کفش، لباس، کیف، جلد کتاب، مبلمان و… استفاده می‌شود.

 اگر دوست دارید درباره انواع مختلف، کاربرد ها و روش نگهداری این پارچه بیش تر بدانید با اریانا استایل همراه باشید.

انواع پارچه چرم

پارچه چرم طبیعی

در بافت این نوع پارچه از چرم طبیعی حاصل از دباغی پوست حیوانات مختلف استفاده می شود.

این چرم به دو صورت ساده و طرحدار تولید می شود.

از پوست گاو، گوسفند، بز، اسب، خوک، آهو، کانگورو، مار، نهنگ و حتی فیل و سفره ماهی در تهیه چرم طبیعی استفاده می شود.

در این میان گاو، گوسفند، گوساله و بز رایج ترین هستند.

پارچه چرم مصنوعی

استفاده از چرم مصنوعی برای اولین بار در کشور آلمان و در قرن نوزدهم انجام پذیرفت.

در بافت و تولید این پارچه از چرم مصنوعی استفاده شده است.

بافت چرم های مصنوعی از جنس پلاستیک بوده

و برای اینکه حالت و جنسی مانند چرم طبیعی داشته باشد بافت آن از یک لایه روکش و یک لایه اسفنج تشکیل شده است.

به خاطر هزینه ی بالای استفاده از چرم طبیعی، در بافت عموم پارچه ها از چرم مصنوعی استفاده می شود.

چرم مصنوعی باکیفیت، بافت خال خالی دارد و سطح آن کاملا صیقلی و صاف نیست.

چرم های مصنوعی از نوع بسیار براق تا بسیار مات و چیزی ما بین این دو تولید می شوند.

در برخی موارد چرم های مصنوعی به گونه ای تولید شده اند که تشخیص آن از چرم طبیعی دشوار است.

 انواع چرم طبیعی

چرم تهیه شده از پستانداران

 چرم گاو رایج ترین نوع چرم است و در این مورد اغلب از پوست گاو بالغ استفاده می شود.

تقریباً ضخیم است ولی در عین حال نرم بوده و نسبت به فرسایش مقاوم است.

از آن در تهیه بسیاری از کالاهای چرمی استفاده می شود.

پوست گوساله از پوست گاو نابالغ تهیه شده است.

این پوست نرم بوده و در تهیه اکسسوری های گران استفاده می شود.

این چرم از چرم گاو بالغ سبک تر،  نرم تر و لطیف تر است؛

اما فرآیند دوخت آن سخت تر است.  

پوست آهو سخت ترین چرم در بین پستانداران است. دوام بالایی دارد و در عین حال نرم و سبک بوده و کشسان است.

همچنین قیمت بالایی نیز دارد. چرم گوزن نیز شبیه به چرم آهو است.

پوست گرفته شده از گوسفند و بره چرم دانه دار و باکیفیتی به شما می دهد به این نوع چرم به طور خلاصه چرم بره می گویند.

این نوع چرم بسیار انعطاف پذیر و سبک است.

این چرم اغلب در کالاهایی استفاده می شود که باید شکل بگیرند مثل دستکش و همچنین در تهیه لباس هایی جذب کاربرد دارد.

پوست بوفالو بسیار سخت تر از گاو بوده و دارای دانه و طرح است.

دوام بالایی نسبت به چرم گاوی دارد. بنابراین، از آن در تهیه کفش استفاده می شود.

چرم بزی یکی دیگر از چرم های محبوب است، زیرا قیمت این نوع چرم پایین است.

این چرم انعطاف پذیر بوده و دوام بالایی دارد.

چرم تهیه شده از پوست خزندگان

پوست کروکودیل، مار، لاک پشت، مارمولک همگی در تهیه چرم استفاده می شوند.

این نوع چرم ها دارای طرح های مختلف با توجه به حیوانی که از آن تهیه شده اند می باشند.

از پوست جانوران دیگری چون برخی ماهی ها مانند سفره ماهی و حتی از پوست سگ نیز در تهیه چرم استفاده می شود

اما کاربرد ان نسبت به چرم خزندگان و پستانداران کمتر است.

مقایسه مزایا و معایب چرم طبیعی و مصنوعی

چرم قهوه ای رنگ
یک نمونه پارچه چرم قهوه ای

چرم طبیعی دارای مزایای بسیار زیادی می باشد که در میان ان ها می توان  به:

دوام و ماندگاری بالا، زیبایی، احساس راحتی درهنگام استفاده و… اشاره کرد.

در مقابل چرم مصنوعی نسبت به چرم طبیعی دوام کمتری دارد.

البته چرم مصنوعی در انواع متنوعی تولید می شود که کیفیت و دوام ان ها متفاوت است؛

اما به طور کلی در مقایسه با چرم طبیعی از کیفیت پایین تری برخوردار هستند.

در چرم طبیعی منافذ بازی وجود دارند که باعث گردش هوا و تبادل رطوبت طبیعی بدن با هوای ازاد می شود.

در حالی که عدم وجود این منافد در چرم مصنوعی باعث تجمع رطوبت و در نتیجه انواع بیماری های پوستی چون قارچ می شود.

 برخی باور دارند که استفاده از چرم مصنوعی به جای چرم طبیعی باعث جلوگیری از کشته شدن حیوانات می شود

و این کار را نوعی حمایت از حقوق حیوانات می دانند.

اما باید به این نکته توجه داشت که بسیاری از حیوانات مانند گاو و گوسفند جهت استفاده از پوستشان کشته نمی شوند.

بلکه دلیل کشتار ان ها استفاده از گوشت و سایر منافع ان هاست.

بنابراین عدم استفاده از چرم این حیوانات از کشتار ان ها جلوگیری نمی کند.

اما در مقابل برخی از حیوانات فقط به منظور استفاده از پوست و چرم ان ها کشته می شوند که قابل بحث است.

برای مثال چرم کروکودیل از زیباترین و محبوب ترین چرم های طبیعی است.

اما می توان به جای کشتار این حیوان برای دستیابی به چرم ان، از راهی جایگزین استفاده کرد.

امروزه با وجود تکنولوژی پیشرفته می توان طی فرایندی طرح چرم کروکودیل را روی چرم گاو پرس کرد

و بدون کشتار این حیوانات ، به چرمی طبیعی مشابه چرم کروکودیل دست یافت.

باید به این مسئله نیز اشاره کنیم که  شاید در نگاه اول چرم مصنوعی به دلیل قیمت پایین تر، به صرفه تراز چرم طبیعی به نظر برسد؛

اما نکته قابل توجه ان است که چرم طبیعی به دلیل دوام و استحکام بالا تا سالیان سال قابل استفاده است

و هرگز از مد نمی افتد.

هم چنین عوارض چرم مصنوعی – که پیش تر به ان اشاره شد- را هم ندارد.

پس اگر با این دیدگاه به موضوع نگاه کنیم می بینیم که چرم طبیعی از جهات مختلف انتخاب بهتر و مناسب تری است.

نکات مهم برای تشخیص چرم طبیعی از مصنوعی

  1. برای تشخیص هنگام خرید چرم مصنوعی و خرید چرم طبیعی اولین مورد تفاوت در قیمت چرم طبیعی و قیمت چرم مصنوعی می باشد.
  2. بوی خاص چرم طبیعی یکی از شاخصه های اصلی در تشخیص بین دو چرم طبیعی و مصنوعی از یکدیگر است. چرم مصنوعی معمولاً بویی شبیه به پلاسیک می دهد.
  3. چرم طبیعی نرم و دارای انعطاف است در حالی که چرم مصنوعی پلاستیکی و خشک تر است و شما با لمس کردن پارچه می توانید طبیعی یا مصنوعی بودن چرم را تشخیص دهید.
  4. همچنین ضخامت و سطح چرم طبیعی یکدست نبوده اما چرم مصنوعی چون با دستگاه ساخته می شود سطح آن از ضخامت کاملا همگون و یکسانی برخوردار می باشد.
  5. پوشش پشت چرم را که نگاه کنید متوجه مصنوعی بودن آن میشوید زیرا پشت چرم های مصنوعی نخ های رشته ای و توری دارد در حالیکه پشت چرم های طبیعی پرزی است.
  6. چرم طبیعی در برابر حرارت نیمسوز شده و بوی آن شبیه موی سوخته است اما چرم مصنوعی در برابر حرارت می سوزد و بوی پلاسیک سوخته می دهد.

موارد استفاده از پارچه های چرم

کفش مردانه چرم قهوه ای
یک نمونه کفش چرم

از پارچه های چرمی می توان برای دوخت های مختلف استفاده کرد.

استفاده از پارچه های شبه چرمی و شبیه سازی شده در دوخت مانتو پاییزه، پالتو، بارانی، دستکش، کاپشن، دامن کوتاه یا بلند، شلوار، خرجکاری و… متداول است.

برای مثال پارچه های رویه ی چرمی مصنوعی با زمینه ی هاید، یکی از انواع پارچه های چرمی مصنوعی و شبه چرم است.

همچنین برای تولید کیف، کفش، کمربند، مبل، روکش و … نیز مورد استفاده قرار می گیرد.

نحوه ی نگهداری، شستشو و اتوکشی

چرم عسلی رنگ
یک نمونه پارچه چرم عسلی رنگ
  • از شستشو و اتو زدن پارچه های چرمی تا حد ممکن خودداری کنید.
  • در صورت نیاز به تمیزکاری، می توان از پارچه ی مرطوب و یا برس برای پاک کردن و زدودن گرد و غبار از روی آن ها استفاده کرد.
  • همچنین می توان از اسپری های مخصوص و براق کننده برای حفظ بافت و زیبایی آن ها استفاده نمود.
  • برای از بین بردن چروک پارچه های چرمی، باید حتما یک پارچه ی نسبتاً نازک را روی پارچه انداخت و سپس آن را با حرارت کم اتو زد.
  • برای اینکه به چرم آسیب وارد نشود بهتر است عمل اتوکشی را به خشکشویی ها سپرد.
  • و در انتها اگر قصد شستوشو، اتوکشی و… یک لباس چرمی را دارید حتما قبل از هر اقدامی به برگه راهنمای لباس که معمولا در پهلو لباس دوخته می شود؛ مراجعه کنید.

بازار جهانی پوست و چرم

بحران اقتصادی اواخر دهه ۲۰۰۰ تأثیر زیادی بر روی بازارهای جهانی پوست و چرم داشته‌است.

از سال ۲۰۰۸ تا ۲۰۰۹ میزان تولید به دلیل بحران اقتصادی در حدود ۰٫۵٪ و قیمت‌ها تا ۳۰٪ افت داشته‌اند.

از سال ۲۰۱۲ قیمت‌ها ثابت شده و با رشدی که در سال‌های پس از بحران داشته؛

قیمت‌ها به بالای دوران قبل از بحران رسیده‌است.

جایگزین‌های پایه گیاهی چرم

چرم چوب پنبه: جایگزین طبیعی ساخته شده از پوست درخت بلوط چوب‌پنبه‌ای.

چرم اقیانوسی: چرم ساخته شده از اشنه دریایی

پیناتکس: ساخته شده از برگ‌های آناناس

تاریخچه چرم در ایران

در ایران نوشته‌هایی مربوط به پس از حملهٔ مغول، از خواجه رشید الدین، نشان‌گر آنست که تجارت چرم و پوست در ایران پررونق بوده‌است، این اسناد گواه شهرت برخی شهرها مانند تبریز و شیراز در این دوره است.

در دورهٔ قاجار، همدان مرکز مهم تولید نوعی چرم، معروف به «چرم همدانی» بوده‌است، که از پوست گوسفند تهیه می‌شد.

در سال ۱۲۶۷ از جمله کارهایی که امیر کبیر به نمایشگاهی در لندن فرستاد، پوست بوده‌است.

به علاوه در این دوره صادرات پوست و چرم، از اغلب شهرهای ایران به روسیه و عثمانی و هند رونق بسیار داشت.

علاوه بر همدان، شهرهای تبریز و اصفهان نیز در تولید و صادرات چرم سهم به‌سزایی داشته‌اند.

اولین کارخانه چرم سازی ایران در سال ۱۳۰۸ شمسی در شهر تبریز بنا شد

و پس از آن در همدان، تهران و اصفهان نیز کارخانه‌هایی تأسیس شد.

در سال ۱۳۱۱ نخستین کارخانه ماشینی و مدرن چرم سازی در همدان توسط اردشیر یگانگی بنیان گذاشته شد.

تاریخ فعالیت واقعی صنعت چرم سازی در ایران را باید از تاریخ فعالیت صنعت چرم در همدان محاسبه کرد.

از آن پس این صنعت به تدریج در کشور توسعه یافت؛

به گونه‌ای که تعداد کارخانه‌های چرم سازی از یک کارخانه در سال ۱۳۱۱ به ۲۲ کارخانه در سال ۱۳۲۲ افزایش یافت.

 در حال حاضر نیز تولیدات پارچه چرم و محصولات چرمی در ایران بسیار گسترش یافته است

و برند های ایرانی زیادی در این زمینه مشغول به فعالیت می باشند.

نوشته های مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *